ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε.
ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ
αρ. πρωτ.: 128
ΠΡΟΣ : Μέλη Συλλόγου
Ηγουμενίτσα
11-05-2026 ΚΟΙΝ.: Δ.Σ. της ΔΟΕ
Πρόταση για τη δίκαιη αναγνώριση πλασματικών χρόνων και την αποκατάσταση ασφαλιστικών ανισοτήτων.
Η ασφαλιστική μεταρρύθμιση που
εισήχθη με τον νόμο 4387/2016 επέφερε σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς
αναγνώρισης των πλασματικών χρόνων για τους δημοσίους υπαλλήλους. Ειδικότερα,
από 1/1/2017 θεσπίστηκε σταδιακή αύξηση του ποσοστού εξαγοράς των πλασματικών
ετών, από 6,67% το 2016 σε 20% από το 2020 και εφεξής, με ετήσια επιβάρυνση
3,33%.
Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα
τη δημιουργία σοβαρών ανισοτήτων μεταξύ ασφαλισμένων, καθώς όσοι υπέβαλαν
αίτηση έως 31/12/2016 εξαγοράζουν πλασματικούς χρόνους με ποσοστό 6,67% επί των
αποδοχών τους, ενώ όσοι υπέβαλαν αίτηση μετά το 2020 επιβαρύνονται με ποσοστό
20% για κάθε μήνα αναγνώρισης. Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε ιδιαίτερα υψηλό
οικονομικό κόστος, καθιστώντας την αναγνώριση πλασματικών χρόνων πρακτικά
απαγορευτική για μεγάλο αριθμό εργαζομένων.
Την ίδια στιγμή, το ισχύον πλαίσιο
δημιουργεί πρόσθετες στρεβλώσεις:
* Οι δημόσιοι υπάλληλοι που
συνταξιοδοτούνται με δημοσιοϋπαλληλικές διατάξεις δεν έχουν τη δυνατότητα να
αξιοποιήσουν, για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, τον χρόνο
επιδοτούμενης ανεργίας πριν τον διορισμό τους, σε αντίθεση με όσους
συνταξιοδοτούνται με τις κοινές διατάξεις (πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ).
* Ο χρόνος της στρατιωτικής
θητείας, παρότι αποτελεί υποχρεωτική υπηρεσία προς το κράτος, δεν αναγνωρίζεται
αυτομάτως ως συντάξιμος, αλλά μόνο μέσω εξαγοράς από τον ίδιο τον ασφαλισμένο.
Ιδιαίτερα στο ζήτημα της
στρατιωτικής θητείας, η υφιστάμενη πρακτική εγείρει σοβαρά ζητήματα κοινωνικής
δικαιοσύνης και αναλογικότητας. Ο πολίτης υποχρεώνεται να διακόψει την
επαγγελματική του πορεία και να υποστεί απώλεια εισοδήματος προκειμένου να υπηρετήσει
τη χώρα, χωρίς παράλληλα να του αναγνωρίζεται ασφαλιστικά ο χρόνος αυτός, εκτός
αν καταβάλει ο ίδιος το σχετικό κόστος. Πρόκειται για μια ιδιότυπη μορφή διπλής
επιβάρυνσης, όπου η εκπλήρωση μιας συνταγματικά κατοχυρωμένης υποχρέωσης
μετατρέπεται σε πρόσθετο οικονομικό βάρος.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, παρότι δεν
υφίσταται ενιαία υποχρεωτική ρύθμιση, η πλειονότητα των κρατών-μελών
αναγνωρίζει τη στρατιωτική θητεία είτε αυτόματα ως συντάξιμο χρόνο με κάλυψη
εισφορών από το κράτος είτε χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τον πολίτη. Η ελληνική
πρακτική συνιστά εξαίρεση, η οποία, αν και δεν αντίκειται στο ευρωπαϊκό δίκαιο,
απέχει από τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της κοινωνικής
ανταποδοτικότητας.
Παράλληλα, η απαίτηση συμπλήρωσης
40 ετών ασφάλισης για τη λήψη πλήρους σύνταξης στο 62ο έτος καθιστά την
αναγνώριση πλασματικών χρόνων αναγκαία προϋπόθεση για τη συντριπτική
πλειονότητα των εργαζομένων. Ωστόσο, το υψηλό κόστος εξαγοράς λειτουργεί αποτρεπτικά,
οδηγώντας σε έμμεση αποστέρηση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται:
1. Η επαναφορά του ποσοστού
εξαγοράς πλασματικών χρόνων στο 6,67%, ανεξαρτήτως του χρόνου υποβολής της
αίτησης, προς αποκατάσταση της ισότητας μεταξύ των ασφαλισμένων. Επισημαίνεται
ότι η αρχική λογική του νομοθέτη προέβλεπε την κάλυψη και της εργοδοτικής
εισφοράς (13,33%) από τους δημοσίους υπαλλήλους, γεγονός που δεν μπορεί να
μετακυλίεται εξ ολοκλήρου στους ίδιους.
2. Η αυτόματη και χωρίς κόστος
αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας ως συντάξιμου χρόνου, ως ελάχιστη πράξη
ανταποδοτικότητας της Πολιτείας προς τους πολίτες που εκπλήρωσαν την υποχρέωσή
τους.
3. Η επέκταση της δυνατότητας
αναγνώρισης του χρόνου επιδοτούμενης ανεργίας και στους δημοσίους υπαλλήλους
που συνταξιοδοτούνται με δημοσιοϋπαλληλικές διατάξεις, ώστε να αρθεί η
υφιστάμενη άνιση μεταχείριση.
4. Η ειδική πρόβλεψη ευνοϊκότερων
όρων για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου τέκνων, ιδίως σε μια περίοδο έντονης
δημογραφικής κρίσης, με στόχο την έμπρακτη στήριξη της οικογένειας και την
ενίσχυση της γεννητικότητας.
Για το Δ.Σ.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Χριστοφίδης Δημήτρης
Ρεπάνη Νικολέτα
